Historia

Instytut Ekspertyz Sądowych został utworzony w Warszawie na podstawie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 25 listopada 1929 roku (Dz. Urz. Ministerstwa Sprawiedliwości Nr 23, poz.19). W rzeczywistości działalność Instytutu rozpoczęła się już znacznie wcześniej, a rozporządzenie jedynie sankcjonowało istniejący stan faktyczny.

skorzynski

Józef Skorżyński

Już bowiem w 1927 roku Minister Sprawiedliwości przekazał sędziemu śledczemu apelacyjnemu Józefowi Skorżyńskiemu zadanie utworzenia “instytutu do badań naukowo-sądowych”, a następnie powierzył mu kierownictwo nowo powstałego Instytutu kolejnymi reskryptami: z dnia 25 maja 1929 r. oraz 10 stycznia 1930 r. W maju 1929 roku podjął też działalność Dział I Badań Fizyko-Chemicznych Instytutu, we wrześniu 1929 roku Dział II Badań Chemiczno-Toksykologicznych. Nieco później rozpoczął pracę Dział III Badań Biologicznych. Sędzia Józef Skorżyński kierował Instytutem do pierwszych dni września 1939 r. Po zajęciu Warszawy przez okupantów niemieckich mienie Instytutu - najnowocześniejsza aparatura, pomoce laboratoryjne oraz biblioteka - zostało zagrabione i przekazane Policji Bezpieczeństwa (Sicherheitspolizei) w Berlinie.

Ogniwem łączącym warszawski Instytut z restytuowanym po wojnie Instytutem Ekspertyz Sądowych stał się w okresie okupacji hitlerowskiej Oddział Chemiczny Państwowego Instytutu Medycyny Sądowej i Kryminalistyki w Krakowie. Kierownictwo Oddziału na polecenie władz Tajnego Uniwersytetu Jagiellońskiego obejmuje dr Jan Zygmunt Robel. Oddział staje się według relacji współczesnych “zamaskowanym azylem dla konspiratorów i działaczy Polski Podziemnej”. Decyzja o przyjęciu kierownictwa Oddziału daje drowi J. Roblowi możliwość organizowania tajnych studiów medycyny, a także zabezpieczenia pozostałego jeszcze w Warszawie majątku Instytutu Ekspertyz Sądowych (części mebli i szkła laboratoryjnego) oraz jego dokumentacji i archiwum.

dr Jan Robel

dr Jan Zygmunt Robel

Sprowadzone z Warszawy na życzenie władz Polski Podziemnej do Krakowa akta pozwoliły nadać Oddziałowi Chemicznemu strukturę organizacyjną Działu Chemiczno-Toksykologicznego warszawskiego Instytutu. Dr Jan Zygmunt Robel, którego ideą było wskrzeszenie unicestwionego przez okupantów Instytutu Ekspertyz Sądowych, wprowadził w kierowanej przez siebie krakowskiej placówce metodykę badań laboratoryjnych opracowaną przez warszawskich kolegów, wzbogacając ją przy tym o własne doświadczenia nabyte w długoletniej pracy biegłego sądowego i dydaktyka. Pozwoliło to odrodzić się Instytutowi w Krakowie tuż po opuszczeniu miasta przez okupanta niemieckiego. Wspaniałą kartą w okupacyjnej historii Instytutu są badania dokumentów i depozytów znalezionych przy zwłokach ofiar zbrodni katyńskiej prowadzone przez dra J. Robla (w latach 1943-1944) wraz z zespołem pracowników Oddziału Chemicznego.
Dr Jan Robel był też pierwszym powojennym kierownikiem i organizatorem Instytutu. Wskrzeszony przez niego Instytut Ekspertyz Sądowych korzystał wówczas z wydatnej pomocy Uniwersytetu Jagiellońskiego, który użyczył mu pomieszczeń, urządzeń i aparatury.

prof. dr Jan Sehn

prof. dr Jan Sehn

W 1949 roku kierownictwo Instytutu przejmuje sędzia Jan Sehn, później profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego i pierwszy kierownik Katedry Kryminalistyki UJ. Instytut zawdzięcza mu nowe formy organizacyjne, obecną siedzibę, którą przejął na przełomie 1952/1953 oraz swój dalszy rozwój. Prof. J. Sehn od chwili utworzenia Głównej Komisji Badania Zbrodni Hitlerowskich był jej członkiem i przewodniczącym Komisji Okręgowejw Krakowie (do 1953 r.). Zmarł nagle w 1965 r. we Frankfurcie nad Menem w trakcie jednej ze swych misji związanych z prowadzonymi śledztwami w ramach działalności w Komisji Badania Zbrodni Hitlerowskich. W 1966 roku Instytut przyjął imię Prof. dra Jana Sehna.

Prof. dr Jan Markiewicz

Prof. dr Jan Markiewicz

Kolejnym powojennym dyrektorem Instytutu został prof. dr Jan Markiewicz, chemik i toksykolog. Kierował Instytutem przez 25 lat (1966-1991), przeprowadzając go przez różne trudne okresy naszej historii współczesnej. Był przewodniczącym Rady Naukowej Instytutu aż do swojej śmierci w 1996 roku.

glazek_bw1

Aleksander Głazek

W roku 1992 dyrektorem Instytutu został Aleksander Głazek i pełnił tę funkcję aż do swojej przedwczesnej śmierci w roku 2009.

W trzydziestolecie śmierci dra Jana Zygmunta Robla ustanowiona została Nagroda jego imienia za najlepszą pracę magisterską, licencjacką lub dyplomową w dziedzinie nauk sądowych.