Pracownia Badania Pisma Ręcznego i Dokumentów

Informacja ogólna
W Pracowni zatrudnionych jest 5 osób, wszyscy posiadają status biegłego.

Kierownik
mgr Ewa Fabiańska

Zakres wykonywanych ekspertyz
W Pracowni wykonywane są badania z zakresu identyfikacji pisma ręcznego i biometrycznych podpisów elektronicznych, a także technicznej ekspertyzy dokumentów.

Analiza pismoznawcza zmierzająca do potwierdzenia bądź wykluczenia pochodzenia przedstawionego do badań rękopisu (podpisu lub dowolnego zapisu) od wskazanej osoby prowadzona jest metodą graficzno-porównawczą, obejmującą wszechstronną analizę indywidualnych zespołów cech graficznych pisma.

W związku z postępującą komputeryzacją wszystkich dziedzin życia, coraz większą popularność zdobywają obecnie dokumenty elektroniczne uwierzytelniane odręcznym podpisem za pomocą specjalnych urządzeń: tzw. pada i rysika. Wraz ze statycznym wizerunkiem podpisu, w pliku dokumentu rejestrowane są zaszyfrowane dane biometryczne, związane z tempem kreślenia i siłą nacisku. Ekspertyza tego rodzaju sygnatur łączy elementy tradycyjnych badań pismoznawczych oraz statystyczną analizę danych liczbowych. Kwalifikują się do niej zatem podpisy zawierające komplet informacji biometrycznych, m.in. zarejestrowane w uruchomionym przez Ministerstwo Sprawiedliwości programie Elektronicznego Potwierdzenia Odbioru (EPO).

Wykonywane ekspertyzy dokumentów dotyczą przekazu informacji w postaci śladu graficznego (np. zapisu, nadruku czy odcisku pieczątki) na papierze lub innym podłożu. Podstawowymi metodami wykorzystywanymi podczas analizy technicznej dokumentów są metody optyczne, spektroskopia Ramana i badania elektrostatyczne pisma wgłębionego. Wykorzystywana jest w nich nowoczesna aparatura, m.in. mikroskopy stereoskopowe, komparator spektralny, spektroskopy ramanowskie i aparat ESDA, umożliwiająca:

  • ustalenie techniki druku oraz rodzaju materiału kryjącego,
  • porównywanie właściwości fizykochemicznych oraz różnicowanie materiałów kryjących i papierów,
  • badania maszynopisów, wydruków i odcisków pieczątek,
  • ustalanie kolejności naniesienia na podłoże krzyżujących się linii,
  • weryfikację autentyczności dokumentów zabezpieczonych,
  • ujawnianie i odczytywanie pisma wgłębionego,
  • odczytywanie zakreślonych, wywabionych bądź częściowo usuniętych zapisów,
  • badania pod kątem naniesienia na dokument elementów wtórnych lub usuwania elementów znajdujących się na nich pierwotnie.

Poza działalnością opiniodawczą biegli prowadzą prace badawcze, których tematyka powiązana jest ściśle z zakresem działalności eksperckiej.

Zespół Pracowni od wielu lat uczestniczy w międzynarodowych badaniach biegłości (PT) i porównaniach międzylaboratoryjnych (ILC). Jego pracownicy prowadzą również szkolenia przeznaczone dla prokuratorów i sędziów, a także studentów uczelni krajowych i zagranicznych.

Wybrane publikacje:

  1. Dziedzic T., Pająk M., Pismo osoby oburęcznej (studium przypadku), [w:] Wpływ badań eksperymentalnych na wartość dowodową ekspertyzy dokumentów, Materiały XII Wrocławskiego Sympozjum Badań Pisma, red. Z. Kegel, Wrocław 2008, 89-97.
  2. Fabiańska E., Kotarba-Pawłowicz A., Zespół Downa a pismo. [w:] Kryminalistyka i nauki penalne wobec przestępczości, red. H. Kołecki, Poznań 2008, 155-164,
  3. Kunicki M., Kotarba-Pawłowicz A., A problematic indentation in the immediate vicinity of a disputed signature on a notarial testament, Problems of Forensic Sciences 2012, Vol. 90 (XC), s. 146-154,
  4. Kunicki M., Fabiańska E., Parczewski A., Raman spectroscopy supported by optical methods of examination for the purpose of differentiating blue gel pen inks, Problems of Forensic Sciences 2013, vol. 95, s. 627-641,
  5. Kunicki M., Fizykochemiczne badania dokumentów. Część 2, w Mikroślady i ich znaczenie w postępowaniu przygotowawczym i sądowym, pod red. J. Zięby-Palus, Kraków 2015, s. 187-206,
  6. Dziedzic T., The influence of Lying Body Position on Handwriting, [w:] Journal Of Forensic Sciences, January 2016, Vol. 61, s. 177-183,
  7. Dziedzic T., Biometryczny podpis elektroniczny, [w:] Kryminalistyka – jedność nauki i praktyki, red. Goc M., Tomaszewski T., Lewandowski R., Warszawa 2016, s. 93-102,
  8. Dziedzic T., Badania identyfikacyjne pisma ręcznego i biometrycznych podpisów elektronicznych, [w:] Ekspertyza Sądowa. Zagadnienia wybrane, red. M. Kała, D. Wilk, J. Wójcikiewicz, Warszawa 2017, s. 552-575,
  9. Fabiańska E., Kunicki M., Ekspertyza dokumentów, [w:] Ekspertyza sądowa. Zagadnienia wybrane, red. M. Kała, D. Wilk, J. Wójcikiewicz, Warszawa 2017, s. 576-600.