Pracownia Badania Alkoholu i Narkotyków

Informacja ogólna

W Pracowni zatrudnionych jest 11 osób z wykształceniem chemicznym, z których 4 mają status biegłego, zaś 3 posiadają stopień doktora.

Kierownik

dr Dariusz Zuba

W Pracowni wykonywane są ekspertyzy i wydawane opinie w zakresie:

  • oznaczania alkoholu etylowego w materiale biologicznym pobranym od osób żywych (krew), jak i pośmiertnie (krew, mocz, ciałko szkliste);
  • oznaczania hemoglobiny tlenkowęglowej we krwi w celu diagnostyki zatruć tlenkiem węgla;
  • oceny stanu trzeźwości na podstawie danych zebranych w aktach sprawy;
  • badania napoi alkoholowych na obecność substancji skażających oraz weryfikacji sposobu produkcji;
  • analizy jakościowej i ilościowej próbek substancji psychotropowych i środków odurzających („narkotyków”) oraz analizy jakościowej ich śladów, a także oceny rodzaju produkcji na podstawie zabezpieczonych dowodów;
  • analizy preparatów farmaceutycznych w kierunku obecności substancji obcych oraz badania składu nieznanych substancji (niebędących pochodzenia biologicznego).

Badania naukowe

Głównym tematem badań naukowych prowadzonych w Pracowni jest profilowanie narkotyków. Pracownicy realizowali w ostatnich latach dwa projekty z zakresu profilowania narkotyków, dofinansowane przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego:

  • „Opracowanie procedury profilowania narkotyków zmodyfikowanych typu amfetaminy dla celów operacyjnych i sądowych”;
  • „Opracowanie analityczno-chemometrycznego modelu profilowania halucynogennych amfetamin (ekstazy) dla potrzeb bazy danych narkotyków” .

Ponadto realizowane są projekty badawcze i rozwojowe dotyczące innych aspektów analizy środków odurzających i substancji psychotropowych, w szczególności badania nowych substancji pojawiających się na nielegalnym rynku narkotykowym („dopalacze”, „narkotyki projektowane”), jak również problematyki badań alkoholu w materiale biologicznym (np. dotyczących porównania zawartości wody w krwi pobranej od osób żywych i krwi pobranej podczas sekcji zwłok), precyzji i dokładności analizatorów wydechu oraz oznaczania benzoesanu denatonium („Bitrexu”) w napojach alkoholowych.

Pracowania uczestniczy w następujących testach biegłości i porównań międzylaboratoryjnych:

  • z zakresu badań materiału biologicznego na zawartość alkoholu organizowanych przez Gesellschaft für Toxikologische und Forensische Chemie (GTFCh), (4 razy w roku, 2 próbki) oraz Collaborative Testing Services (CTS), (2 razy w roku, 4 próbki);
  • z zakresu badań środków odurzających i substancji psychotropowych organizowanych przez ENFSI Drugs Working Group, (1 raz w roku, 3 próbki); United Nations Office on Drugs and Crime International Collaborative Exercises (ICE), (1 raz w roku, 4 próbki) oraz Collaborative Testing Services (CTS), (2 razy w roku, 2 próbki).

Pracownicy Pracowni prowadzą szkolenia dla pracowników wymiaru sprawiedliwości (sędziów, prokuratorów), w tym również z zagranicy. Ich tematyka dotyczy głównie interpretacji wyników badań toksykologicznych. Ponadto szkolą również przedstawicieli innych grup zawodowych (psychologów, lekarzy, toksykologów analityków, diagnostów laboratoryjnych) w ramach Centrum Edukacyjnego Nauk Sądowych i Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego.

Aparatura badawcza:

  • 2 chromatografy gazowe sprzężone ze spektrometrami mas (GC-MS),
  • 5 chromatografów gazowych z detektorem płomieniowo-jonizacyjnym (GC-FID),
  • 2 wysokosprawne chromatografy cieczowe z detektorem szeregu diod (HPLC-DAD),
  • spektrometr średniej podczerwieni z transformacją Fouriera wyposażony w przystawkę do analizy próbek techniką tłumionego wewnętrznego odbicia (ATR-FT-IR),
  • spektrometr bliskiej podczerwieni (NIR),
  • spektrofotometr z zakresu ultrafioletu i światła widzialnego (UV/VIS).

Wybrane publikacje:

  1. Zuba D., Chemometria w naukach sądowych, (w:) Zuba D., Parczewski A. (red.), Chemometria w analityce. Wybrane zagadnienia, Wydawnictwo Instytutu Ekspertyz Sądowych, Kraków 2008.
  2. Byrska B., Zuba D., Profiling of 3,4-methylenedioxymethamphetamine by means of high-performance liquid chromatography, Analytical and Bioanalytical Chemistry 2008, 390, 715−722.
  3. Zuba D., Accuracy and reliability of breath alcohol testing by handheld electrochemical analysers, Forensic Science International 2008, 178, e29−e33.
  4. Cioroch K., Zuba D., Analytical approaches used for profiling of ecstasy tablets, Problems of Forensic Sciences 2007, 69, 71−89.
  5. Stanaszek R., Zuba D., 1-(3-chlorophenyl)piperazine (mCPP) − a new designer drug that is still a legal substance, Problems of Forensic Sciences 2006, 66, 220−228.